تبلیغات
کوروش بزرگ
کوروش بزرگ



کاخ سه دری یا کاخ مرکزی(2)

                    کاخ سه دری یا کاخ مرکزی(2)


پلكان شمالی

یك پلكان دو طرفه سی پله ای از سوی غرب و شرق، حیاط آپادانا را به ایوان شمالی كاخ سه دری وصل می كند. در هر طرف نخست 20 پله،بعد یك پا گرد،سپس 2 پله و یك پا گرد و سرانجام 8 پله آخری وجود دارد.نرده های دو جانب پلكان‌ها با كنگره‌های چند دانه‌ای مزین گشته و بر جبهه داخلی دیوارهای پلكان‌ها نیز نقش بزرگان ایرانی كنده شده است. سطوح بیرونی غربی و شرقی دیوارهای پلكان‌ها هم با تصاویری از سربازان كمان دار نیزه‌ور در جامه پارسی و مادی آرایش یافته است. همه اینها گوشوار دارند و مادها هر یك خنجری در نیام كرده را بر ران اویخته اند. انتهای نیام برخی از تیغ‌ها با تصاویر بسیار زیبای جانوران،به سبك هنر سكایی تزیین گشته است. نقش‌های جبهه غربی خیلی پاك و سالم مانده است، اما در جبهه شرقی شكستگی‌های فراوانی روی داده و قسمتی از دیواره پلكان هم از میان رفته است.


پلكان شمالی

یك پلكان دو طرفه سی پله ای از سوی غرب و شرق، حیاط آپادانا را به ایوان شمالی كاخ سه دری وصل می كند. در هر طرف نخست 20 پله،بعد یك پا گرد،سپس 2 پله و یك پا گرد و سرانجام 8 پله آخری وجود دارد.نرده های دو جانب پلكان‌ها با كنگره‌های چند دانه‌ای مزین گشته و بر جبهه داخلی دیوارهای پلكان‌ها نیز نقش بزرگان ایرانی كنده شده است. سطوح بیرونی غربی و شرقی دیوارهای پلكان‌ها هم با تصاویری از سربازان كمان دار نیزه‌ور در جامه پارسی و مادی آرایش یافته است. همه اینها گوشوار دارند و مادها هر یك خنجری در نیام كرده را بر ران اویخته اند. انتهای نیام برخی از تیغ‌ها با تصاویر بسیار زیبای جانوران،به سبك هنر سكایی تزیین گشته است. نقش‌های جبهه غربی خیلی پاك و سالم مانده است، اما در جبهه شرقی شكستگی‌های فراوانی روی داده و قسمتی از دیواره پلكان هم از میان رفته است.

جبهه شمالی پلكان دارای چند قسمت است. بخش مركزی، درون محوطه پلكان قرار دارد و به مانند ذوزنقه‌ای است كه قاعده بزرگترش رو به جهت بالا است. بر فراز این قاعده یك رشته كنگره چند دندانه‌ای یافت می شود كه در جبهه بیرونی هر یك تاقچه ای مستطیل شكل در آورده اند. آن گاه یك مجلس دراز منقوش و محاط به قابی از گل‌های دروازده پر می بینیم كه قسمت وسط آن را خالی گذاشته و خیال داشته اند كه نقش یك «فر ایرانی»(حلقه بالدار) بر آن بكنند. در دو سوی این فضای خالی، دو ابوالهول تاج دار نشسته‌اند و دستی را به حالت احترام بلند كرده‌اند. سپس دو ردیف ده عددی از درختان نخل را می بینیم و بعد از هر دریف شماری از نجیب زادگان ایرانی نقش شده اند كه جامه پارسه ـ كلاه تركدار استوانه‌ای، قبا و دامن چین‌دار،كفش چند بندی،طوق،یاره و گوشوار- پوشیده اند ودر یك دست گل نیلوفر آبی دارند و با دست دیگر دست رفیق و همراه خود را گرفته اند و گام بر می دارند و معلوم است

كه خندان و گفتگوكنان به میهمانی شاهنشاه می روند. پایین این صحنه مجلس دیگری است. در وسط فضایی برای كتیبه تعبیه كرده بوده اند كه خالی مانده و در دوسوی فضای خالی، دو گروه چهار نفره سرباز،در لباس پارسی و مادی، با نیزه و سپر بزرگ،مقابل همدیگر ایستاده اند. در دو مثلث طرفین پلكان،نقش شیرگاوشكن و درختان نخل تكرار شده است. این صحنه شباهت به مجلسی دارد كه پس از برداشتن نقش بار عام پلكان‌های آپادانا، برمركز آن پلكان‌ها نشانده اند و لابد هر دو متعلق به یك زمان‌اند.

قسمت‌های بیرونی جبهه شمالی پلكان؛مزین به نقش‌هایی همانند است. در هر مورد، اول ردیفی از درختانی نخل و بعد صحنه گاوی كه چنگ شیر افتاده و سپس یكی فضای مستطیل شكل خالی كه برای كندن كتیبه در نظر گرفته‌ بوده اند و آن گاه سه سرباز كماندار و نیزه ور یك مادی در میان دو پارسی می بینیم كه خود مقدمه گروه دیگری از سربازن‌اند كه بر دو

جبهه غربی و شرقی پلكان منقشوش اند و پیش از این توصیف شان كرده ایم. بر دو محجر زیرین یا صحفه ناشی از ضخامت دیوار پلكان‌ها،جفتی پرده دار یا حاجب در جامه پارسی ایستاده اند هر كدام از اینها،، چوب دستی به نشانه منصبش به یك دست دارد و دست دیگر را بر مچ دست اول انداخته است. دو جبهه داخلی دیوارهای پلكان‌ها،همه با تصویر صف‌هایی از نجبای ایرانی آراسته شده كه گل و میوه به دست، باطوق،یاره، گوشواره و كمان دان و تركش،دست به دست هم خندان و گفتگو كنان از پله‌ها بالا می روند. گروه منقوش بر لبه طرف راست پلكان غربی،همه در جامه مادی و گروه مصور برلبه دست چپ،در لباس پارسی اند. در مورد پلكان شرقی این وضع معكوس است. این افراد همه از بزرگترین سران قبایل و دارای مهم‌ترین مناصب دولتی بوده اند و یكی از آنان كه در جامه پارسی،بر لبه مجاور پاگرد اولی پلكان غربی منقوش است،تاج كنگره دار بر سردارد و شاید از شاهزادگان هخامنشی و

به احتمال بیشتر از شاهان زیر دست مانند شاه كاریه،كیلیكیه،قبرس،صیدا و غیره باشد.

این نقش ها همه به وضعی بسیار ظریف تراشیده‌ شده اند و با آنكه در مواردی پیروی از سنن كهن حجاری شده باعث شده است كه حالات بعضی از نقوش،غیر طبیعی بنماید،بطوركلی در نمودن حالات افراد مهارت و پیشرفت خاصی دیده می شود به علاوه با نشان دادن چندین نفر در یكی گوشه كوچك،هنرمند كم كم به خاصیت «عمق»بی پرده و اندكی بر قوانین ژرفنمایی(پرسپكتیو)وقوف یافته است. جنبش و حركت خفیف، در این مناظر كاملا رعایت شده و افراد در وضعی نقش شده‌اند كه از پله‌ها پله‌ها بالا می روند. این موضوع حاكی از پیشرفت بزرگی نسبت به پیكر تراشی رسمی و بی حركت دوره داریوش است و ثابت می كند كه ساختمان این كاخ،مدت‌ها بعد از داریوش و به احتمال قوی در اواخر دوره خشایارشا آغاز شده است. این نتیجه گیری با دلایل دیگری نیز تأئید می شود. اولا بست‌هایی كه در پیوند سنگ‌ها به كار رفته از نوع مشخص مستطیل مانندی است كه تعلق

شان به دوره بعد از داریوش بززگ، مورد قبول است. دوم آنكه داریوش در همه جا تاج كنگرهدار به سردارد، در حالی كه شاه منقوش بر درگاه‌های این كاخ كلاه استوانه ای بلند و ساده ای به سر نهاده كه به كلاه استوانه ای اردشیر یكم در نقوش دیگر، به ویژه بر روی آرامگاه وی، شباهت و بلكه مطابقت دارد. سوم آنكه خالی ماندن جای كتیبه‌ها بسیار غریب می نماید و به غیر از دو مورد مهتابی جلوی پلكان‌های آپادانا همچنان كه دیدیم از اجزای برنامه اصلی بنا نبوده و بعدها بدان الحاق شده اند. در هیچ یك از كارهای داریوشی،چنین ناتمام ماندگی و عدم دقت را نمی توان یافت. چهارم آنكه سرستون‌های ایوان شمالی را به شكل انسان دو سرساخته‌اند و این امر فقط در ایوان شمالی كاخ صد ستون نظیر دارد و آنهم بر حسب دلایل متقن تاریخی و باستان شناسی، در دوره خشایارشا آغاز شده و در دوره اردشیر یكم به پایان رسیده است. بنابراین بر ما مسلم است كه این كاخ ساخته داریوش بزرگ نیست و در زمان اردشیر یكم بنا گشته است و وی نتوانسته كتیبه‌های آن را به اتمام برساند.


1390/06/19 توسط bigkorosh | نظرات ()





جلال الدین خوارزمشاهی
اریو برزن
نقش رجب
نقش رستم
پا سارگاد
تصاویر
تخت جمشید
خلیج فارس
پارسی
ایران وایرانی
زرتشت
درباره کوروش کبیر
زندگی نامه کوروش کبیر

کاساندان یگانه همسر کورش بزرگ
کوروش بزرگ
کوروش دوم (کوروش کبیر)
متن کامل منشور کوروش هخامنشی
موسیقی در دوران هخامنشیان
جامه های پارسیان در دوره هخامنشیان
الهه های ایران باستان...رب النوع
نسک ها
نـــــــــــــــــــــــــــــوروز فرخنـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــده باد
کوروش پادشاه محبوب بابل
هخامنشیان کشف قاره امریکا
ثبت عید نوروز
شب چله
دریافت سالنامه 1390
اندرز روباه
چکیده‌ای در باره گاهشماری جلالی
رویدادنامه نبونید و کورش بزرگ
ویژگی‌های عمومی جشن‌های ایرانی
تخت جمشید ترک خورد
دریافت کتاب تاریخ ده هزار ساله ایران برای موبایل
پاسداری از زبان پارسی
یادی از بزرگان تاریخ ایران زمین، کوروش بزرگ
دامنه جدید
7آبان
7 ابان روز جهانی کوروش
پند های کمبوجیه به کوروش
یک سخن بسیار زیبا از کوروش بزرگ
کورش بزرگ، در تاریخ‌نامه‌های سنتی رومانیایی
دریافت فرهنگ کوچک واژه های بیگانه بامعادل فارسی
ارتش هخامنشی

شهریور 1394
خرداد 1394
بهمن 1393
تیر 1393
فروردین 1391
دی 1390
آذر 1390
آبان 1390
مهر 1390
شهریور 1390
مرداد 1390

bigkorosh
Eli_22

پرشین نسک ...رمانهای بروز ایرانی و خارجی...داستان و کتاب
سرباز پارسی
تاریخ ایران

وبلاگ علمی
تاریخچه جهان
دانستنیهای جالب تاریخی
Bnd3d
كوروش كبیر
خنده بازار
پـ نـ پـ
ایرانشهر
ضد مدرسه
فرزند شمشیر
سرزمینم ایران
.:: بلاگسرا ::.
کلاغ نیوز
دورهمــــــــــــــــــــــــــــــی
وروجک سمپادی

بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
كل مطالب : عدد

Form Object